- De adoptie van elektrische zware vrachtwagens versnelt in toonaangevende Europese markten en beweegt zich voorbij de pilotfase richting grootschalige uitrol in een vroege fase
- Sterke beleidskaders, stimuleringsmaatregelen en laadinfrastructuur stimuleren de adoptie, maar de voortgang blijft ongelijk tussen lidstaten
- De recente energiecrisis heeft de structurele risico’s blootgelegd van Europa’s afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen
- Het whitepaper identificeert belangrijke beleidsmaatregelen om grootschalige adoptie mogelijk te maken en een gefragmenteerde Europese transitie te voorkomen
Amsterdam, Nederland – 31 maart 2026 –De transitie naar elektrische zware vrachtwagens komt in heel Europa steeds meer op gang, maar ongelijkmatige beleidsimplementatie en uiteenlopende marktomstandigheden dreigen de weg naar grootschalige adoptie te vertragen. In een nieuw whitepaper dat vandaag is gepubliceerd, biedt Milence een uitgebreide analyse van de gereedheid van de markt en schetst het de acties die nodig zijn om de verschuiving naar emissievrij wegtransport te versnellen.
De recente energiecrisis heeft de structurele risico’s blootgelegd van Europa’s afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen. Schommelingen in olie- en gasprijzen hebben de operationele kosten voor vrachtwagens met 9–11 cent per kilometer verhoogd en zorgen voor extra onzekerheid bij wagenparkbeheerders. Elektrificatie biedt een duidelijke weg vooruit. Naast kostenvoordelen kan de elektrificatie van het wegtransport de energiezekerheid van Europa versterken en bijdragen aan veerkrachtigere toeleveringsketens. Om deze voordelen te realiseren, is het echter noodzakelijk om zowel het aantal voertuigen als de laadinfrastructuur snel op te schalen.
Het whitepaper, “De kloof overbruggen: marktgereedheid en belemmeringen bij de Europese transitie naar elektrisch zwaar wegtransport,” analyseert 14 Europese landen en beoordeelt de belangrijkste factoren die de adoptie van elektrische vrachtwagens beïnvloeden. Het laat zien dat een kopgroep van landen, zoals Zwitserland, Denemarken en Nederland, de pilotfase al voorbij is, terwijl veel andere landen zich nog in een vroeg stadium van de transitie bevinden.
Vroege marktdynamiek, maar nog niet op schaal
De analyse bevestigt dat elektrische vrachtwagens steeds vaker worden ingezet in de praktijk, waarbij voorlopers aantonen dat ze betrouwbaar presteren en economisch rendabel zijn in een groeiend aantal toepassingen.
Tegelijkertijd heeft de Europese markt nog niet het punt bereikt waarop een zelfversterkende dynamiek ontstaat, waarin voertuigadoptie, uitbreiding van laadinfrastructuur en kostenreducties elkaar versnellen. In plaats daarvan blijft de adoptie ongelijk, met duidelijke verschillen tussen nationale markten.
Beleidskaders bepalen de marktuitkomsten
Het rapport benadrukt dat marktsucces nauw samenhangt met de aanwezigheid van samenhangende en goed ontworpen beleidskaders, waarin meerdere complementaire maatregelen worden gecombineerd in plaats van te vertrouwen op één enkele maatregel.
Belangrijke randvoorwaarden zijn onder meer:
- Gunstige energieprijsstructuren, waarbij elektriciteitskosten, beïnvloed door belastingen, nettarieven en heffingen, concurrerend kunnen zijn met diesel
- CO₂-gedifferentieerde tolheffing, die directe en aanzienlijke operationele kostenvoordelen oplevert
- Langetermijnsubsidies en financieringsondersteuning, om hogere initiële investeringskosten op te vangen
- De beschikbaarheid van betrouwbare laadinfrastructuur, geschikt voor trucks en strategisch gelegen langs belangrijke goederenvervoercorridors
Daarnaast kunnen opkomende mechanismen, zoals verhandelbare hernieuwbare-energiecertificaten onder de Renewable Energy Directive (RED III), de businesscase voor elektrische vrachtwagens verder versterken, al verschilt de implementatie en waarde momenteel nog per lidstaat.
De analyse laat zien dat landen die deze elementen combineren al een sterkere marktadoptie zien, terwijl landen zonder een consistente beleidsmix achterblijven.
Laadinfrastructuur groeit, maar er blijven hiaten
De uitrol van publieke laadinfrastructuur vordert snel, met bijna 1.800 voor trucks geschikte laadpunten langs belangrijke goederenvervoercorridors. Milence exploiteert momenteel 33 laadhubs (221 laadpunten) in acht Europese landen en legt daarmee een belangrijke basis voor elektrisch langeafstandstransport.
Tegelijkertijd blijft de uitrol van infrastructuur ongelijk verdeeld en is verdere versnelling nodig, ondersteund door gerichte financiering en gestroomlijnde vergunningsprocedures, om grootschalige elektrificatie mogelijk te maken.
Totale eigendomskosten (TCO) verbeteren in belangrijke markten
Een gedetailleerde analyse van Duitsland, Nederland en Zweden laat zien dat de Total Cost of Ownership (TCO) van elektrische vrachtwagens steeds competitiever wordt:
- In Nederland realiseren elektrische zware vrachtwagens al kostenvoordelen in verschillende toepassingen
- In Duitsland zorgen volledige tolvrijstellingen voor sterke en voorspelbare economische prikkels
- In Zweden ondersteunen lage elektriciteitsprijzen de elektrificatie, al zijn aanvullende operationele stimulansen nodig voor langeafstandstoepassingen
Vooruitkijkend zal het Europese ETS II de langetermijnbusinesscase voor elektrische vrachtwagens verder versterken door de kosten van fossiele brandstoffen te verhogen.
De kloof dichten: bewezen oplossingen opschalen in heel Europa
Europa kampt niet met een technologisch tekort, maar met een beleidskloof. Markten die voorlopen hebben al aangetoond dat elektrische vrachtwagens commercieel rendabel zijn onder de juiste voorwaarden, terwijl veel andere lidstaten nog steeds een samenhangend beleidskader missen. Het ontbreken van effectieve toldifferentiatie, beperkte financiële ondersteuning en een tragere uitrol van infrastructuur blijven de adoptie vertragen.
Wat leidende markten onderscheidt, is een consistente combinatie van vraaggerichte stimulansen, sterke operationele kostenvoordelen en betrouwbare laadinfrastructuur. Het opschalen van deze bewezen beleidsmix in heel Europa is nu essentieel. Zonder snellere afstemming dreigt in Europa een transitie in meerdere snelheden, wat grensoverschrijdende logistiek kan ondermijnen en de overgang naar emissievrij transport kan vertragen. De weg vooruit is duidelijk: het opschalen van wat al werkt in koplopermarkten is de sleutel tot het versnellen van een echt Europese markt voor elektrisch vrachtvervoer.
“Elektrisch wegtransport is niet alleen essentieel voor de verduurzaming van transport, het is ook een strategische pijler van Europa’s bredere energietransitie en onafhankelijkheid. Door deze markt nu op te schalen, verminderen we de afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen en versterken we tegelijkertijd Europa’s veerkracht en concurrentiekracht. De technologie is er, de businesscase ontwikkelt zich en de infrastructuur wordt uitgerold. Wat nu nodig is, is de snelheid en consistentie in beleid om deze transitie in alle lidstaten op te schalen,” aldus Anja van Niersen, CEO van Milence.
